Kategori: Makaleler

Küp Nasıl Açılır? Bir küp açmak… İlginç bir soru değil mi? Aslında oldukça basit, ama biraz kafa karıştırıcı da olabilir. Bunu sormadan önce, hepimiz çocukken en az bir kez o eski kutu oyunlarından birini oynamışızdır. Ama şunu kabul edelim: Küpün içine bir şeyler koymak veya bir kutuyu açmak, aslında düşündüğümüz kadar kolay olmayabiliyor. Hadi, “küp nasıl açılır?” sorusuna biraz daha derinlemesine bakalım ve belki de günlük hayatımızdaki karşılıklarını keşfedelim. Küpün Geçmişi: Matematiksel Bir Bağımsızlık Küp, matematiksel bir şekil olarak çok temel ve tanıdık. Geometrik bir şekil olmanın ötesinde, küp aynı zamanda bir tür düşünme biçiminin simgesidir. Yani, aslında ‘küp nasıl…

Bir Merak Anı: Bilgi Felsefesi Neyi Sorgular ve Neden Bizim İçin Önemlidir? Hayatın ortasında durup “Ben ne biliyorum?” diye sorduğumuz kaç anımız oldu? Bir sohbet sırasında, bir haber okurken, hatta sosyal medyada bir fikirle tartışırken bu soru zihnimizde belirebilir. Bilgi felsefesi, bilgi dediğimiz şeyin ne olduğunu, nasıl edindiğimizi, neyin gerçek sayılıp neyin sahte olduğunu mercek altına alan bir düşünce alanıdır. Ama bu sorgulama sadece bireysel bir düşünce deneyimi değildir; aynı zamanda toplumsal yapıların, toplumsal adalet arayışımızın, eşitsizliklerin, güç ilişkilerinin günlük yaşamımızı nasıl şekillendirdiğinin de bir yansımasıdır. Bu yazıda, bilgi felsefesinin bilgiye ait neleri sorguladığını, bu sorgulamanın birey ve toplum üzerinde…

İçsel Bir Merakın Peşinden: Ayyüce Çınar’ın Hikâyesi ve Kanser Gerçeği İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçler, çoğu zaman birleşik hikâyelerle daha net anlaşılır. Bir sosyal medya paylaşımı, kısa bir video ya da bir genç insanın yaşamla kurduğu mücadele; bize sadece biyolojik gerçeklikleri değil, aynı zamanda duygusal zekâ ve sosyal etkileşim dinamiklerini de gösterir. Ayyüce Çınar’ın hikâyesi tam da böyle bir perspektiften incelenmeye değer: Genç yaşta nörofibromatozis ve beraberinde gelişen yumuşak doku kanseriyle uzun süre mücadele etmiş ve bu süreçte milyonlarca insanın davranışsal reflekslerini tetiklemiş biridir. Onun yaşadıkları, bizlere yalnızca bir hastalığın ne olduğu değil, bu deneyimin bilişsel ve sosyal…

Toplumsal Bağlamda Bir Soru: Yetkili Servise Para Ödenir mi? Her gün kullandığımız teknolojik ürünler kırıldığında ya da arıza yaptığında, aklımıza gelen ilk soru genellikle “Ne kadar ödeyeceğim?” değil, “Güvenilir mi?” olur. Bu içsel tepkide, ekonomik kaygı kadar toplumsal ilişkilerin, beklentilerin ve normların ağırlığını da hissederiz. Yetkili servise para ödenir mi? sorusu, yüzeyde teknik bir hukuki soruyu işaret ederken derinlerde toplumun güven, adalet, toplumsal adalet ve eşitsizlik gibi kavramlarla nasıl bir dans içinde olduğunu düşünmemize neden olur. — Temel Kavramlar: Servis, Ücret ve Toplumsal Beklenti Yetkili Servis Nedir? Yetkili servisler, üretici veya ithalatçı firmalar tarafından belirli ürünlerin bakım, onarım ve satış…

Web Zafiyetleri: Kültürel Bir Perspektiften Dijital Dünyanın Güçlü ve Zayıf Yönleri Dijital dünyada varlık göstermek, günümüzde yaşamın neredeyse her alanına nüfuz etmiş bir gereklilik halini aldı. Ancak teknolojinin ve internetin yaygınlaşmasıyla birlikte, dijital sistemler de birtakım zafiyetler taşımaya başladı. Web zafiyetleri, sadece güvenlik açığına odaklanan teknik bir mesele olmanın ötesinde, farklı kültürlerin dijital dünyadaki temsilini, kimliklerini ve güç ilişkilerini de yansıtan bir olgu haline gelmiştir. Web zafiyetleri, farklı toplulukların dijitalleşme sürecinde yaşadığı zorlukları, güvensizlikleri ve erişim engellerini de gözler önüne serer. Bu yazıda, internetin güvenlik açıklarını sadece teknik bir açıdan değil, antropolojik bir bakış açısıyla ele alacağız. Farklı kültürler, topluluklar,…

Vezne Sorumlusu: Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektifinden Bir Analiz Bir insanın, bir varlık olarak kim olduğunu ve dünyadaki rolünü sorgularken, karşılaştığı birçok sorudan biri de genellikle işin doğasıyla ilgilidir. İşin doğası, sorumlulukların, yükümlülüklerin, görevlerin ve beklentilerin bir araya geldiği bir alandır. Ancak, bazen bir iş tanımının arkasındaki felsefi anlam, göz ardı edilir. “Vezne sorumlusu” gibi yaygın bir terim, aslında felsefi düşünceyi derinlemesine ele aldığımızda daha çok anlam kazanmaktadır. Vezne sorumlusu nedir? Sadece bir banka çalışanı mı, yoksa bir toplumun adalet anlayışının, bilgiyi nasıl kavradığının ve etik sorumlulukların taşıyıcısı mı? Hayat, karmaşık kararlar ve sorumluluklarla doludur. Gelişen dünyada, modern bireylerden genellikle…

Sert Doku Nedir? Psikolojik Bir Bakış İnsan davranışlarını anlamak, her zaman yalnızca gözlemlerle veya yüzeysel analizlerle sınırlı kalmaz; ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri derinlemesine keşfetmek gerekir. Bu, bazen içsel dünyamızda görmediğimiz, anlamadığımız alanlarda gezinmeyi gerektirir. Peki ya bedenimizdeki “sert doku” kavramı da bunun bir yansıması olabilir mi? Sert doku, genellikle biyolojik bir kavram olarak tanımlanır, fakat bu yazıda, psikolojik bağlamda, sert doku kavramını bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarında inceleyeceğiz. Çünkü bu kavram, hem fiziksel hem de psikolojik bir dönüşümü işaret eder; tıpkı insanların içsel dünyalarının zamanla nasıl daha sert, daha katı hale gelebileceği gibi. Sert Doku ve Psikolojik Bağlantılar…

Bistro Lager Bira ve Toplumsal Düzen: İktidar, İdeoloji ve Demokrasi Üzerine Bir Analiz Bir toplumda en basit tüketim maddeleri, bazen toplumun yapısal sorunları ve güç ilişkileri hakkında derin ipuçları verebilir. Bir barda bir bardak bira içmek, kimilerine göre sadece gündelik bir deneyim olabilir, ancak bu basit eylem, tüketim kültürü, ekonomik politikalar ve toplumsal değerler hakkında çok şey anlatır. Bira fiyatları, tüketicinin ödeme gücü, iktidarın denetimi ve bununla ilgili kurumların işleyişi, toplumun daha geniş yapısal dinamiklerini anlamamıza yardımcı olabilir. Bistro Lager bira gibi günlük tüketim maddelerinin fiyatı, toplumun ekonomik dengesini, devletin müdahale biçimini ve vatandaşların gücünü anlamamıza olanak tanır. Peki, bu…

Bataklığa Batarsak Ne Olur? Ekonomi Perspektifinden Derinlemesine Bir Analiz Ekonominin temel ilkelerinden biri, kaynakların kıtlığının insanları seçim yapmaya zorlamasıdır. Her birey, toplum ve hükümet, sınırlı kaynaklarla en iyi nasıl faydalanabileceğini düşünmek zorundadır. Bu, bireysel kararlar ve toplumsal politikaların temeli olsa da, çoğu zaman seçimlerin sonuçlarını tam olarak öngöremeyiz. İşte tam da bu noktada “bataklık” metaforu devreye girer. Bir bataklığa batmak, bazen aniden, bazen de birikerek gerçekleşen bir durumdur. Ekonomik bir bataklık da benzer şekilde, piyasa dengesizlikleri, bireysel hatalar ve toplumsal yapılarla iç içe bir karmaşaya yol açabilir. Bu yazıda, bataklığa batmanın ekonomik etkilerini mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden inceleyeceğiz.…

Tapuda Daire Nerede Yazar? Edebiyatın Gölgesinde Bir Yerleşim Bir daire, bir arsa, bir bina… Her biri, yalnızca beton ve taşlardan oluşan fiziksel varlıklar değildir. Onlar, aynı zamanda anlamların, kimliklerin ve zamanın yansımasıdır. Edebiyat da tıpkı tapu kâğıdındaki bir daire gibi, sadece var olanı değil, o varoluşu şekillendiren ve dönüştüren bir süreçtir. Bir tapuda “daire nerede yazar?” sorusu, basit bir hukuki sorgulamadan çok daha fazlasını ifade eder: Her kelime ve her anlatı, kendi dünyasında bir yer edinir; birer sembol haline gelir, hem görünür hem de görünmeyen anlamlarla dolu olur. Edebiyat, bazen dilin sınırlarını aşarak, dünyayı başka bir şekilde gösterir. Bu yazıda,…