TOFAŞ Neden Tek Vardiyaya Geçti? İzmirli Bir Genç Yetişkinin Gözünden
İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşında bir gencim, arkadaş grubumda genelde şakalar yaparak zaman geçiririm. Ama öyle bir an gelir ki, günün birinde herkesin gülmekten kırıldığı esprilerin ardında bir “derin düşünce” ortaya çıkar. Şu anda kafamda dönen tek bir soru var: “TOFAŞ neden tek vardiyaya geçti?” Gerçekten neden? Çünkü bir yanda “iş yoğunluğu” diyoruz, diğer tarafta “günümüz dünyası” derken aklıma gelen tek şey bu: Acaba biz gerçekten yorgun muyuz, yoksa birileri evde daha fazla kalmamızı mı istiyor? Ama bu soruyu bu kadar derinlemesine düşünmeye başladığımda, zaten beynim yavaşça gitmeye başlıyor ve ben de kendi iç sesimle dalga geçiyorum.
Başlangıç: Her Şey Çalışma Saatlerini Değiştirmekle Başladı
TOFAŞ neden tek vardiyaya geçti? Bu soru ilk duyduğumda, aklımda birkaç şüpheli düşünce belirdi. Hani İzmir’deki o bildik sohbetler var ya, işte tam o noktada devreye giriyorum. “Hadi bakalım,” diyorum, “TOFAŞ fabrikasında çalışan insanlar gece gündüz çalışarak otomobil üretirken, birileri ‘hadi biz bu kadar üretim yapmayalım, birinci vardiya işini yarıya indirelim’ dedi de…” Hani şimdi her şey çok mantıklı geliyor, değil mi? Biz de her gün sabah uyanıp ‘acaba ne oluyor?’ diye sorguluyoruz. Ama bir yandan da, TOFAŞ’ın böyle bir karar alması -hadi gelin, itiraf edelim- bizim gibi sıradan insanlar için de bir rahatlama kaynağı olmuş olabilir.
Şimdi, beni tanıyorsanız, bu tarz ciddi konularda hemen komik bir şeyler uydururum. “TOFAŞ, bir sabah kalktı, işçiler dırdır yapmasın diye tek vardiya yapalım dediler, ‘valla sıkıldık’ dediler.” Hah! Gülüyoruz ama içinde biraz gerçeklik payı var, çünkü sonunda hepimizin bildiği o şey oluyor: üretim, para kazanma ve günün sonunda herkes evinde “ne zaman bitiyor” sorusunu sorduruyor. Öyle ki, kendim de bazen şunu düşünürüm: “Neden ben her gün saat 9:00’da ofise gidiyorum ve başka hiçbir şey yapmıyorum?”
TOFAŞ’ın Tek Vardiya Kararı: Anlamı Ne?
Vardiya sistemi, hepimizin hayatında bir şekilde yer etmiştir. Hele ki büyük fabrikalarda… Ama sonra ne oldu? Birden, TOFAŞ neden tek vardiyaya geçti? Bu soru aslında sadece çalışanlar için değil, bizler için de bir muamma olmaya başladı. Yani, “Tamam, TOFAŞ bir fabrikadır, araba üretiyor” falan dedik, ama bu tek vardiya meselesi nasıl gerçekleşti? Hani biri çıkıp bana “Vallahi, işçilere daha fazla tatil vermek istiyoruz, biraz da onlara insan gibi yaşamalarını sağlamak istiyoruz” deseydi, herhalde şaşırmazdım.
Bunu biraz daha düşündüm ve kafamda şunu canlandırdım: “Bir sabah TOFAŞ yönetimi toplanmış, ‘eyvallah arkadaşlar, yeter bu kadar çalışma, her gün sabah 6’da kalkıp ofise gitmek de neymiş ya!’ demiştir.” O esnada çalışanlardan biri elini kaldırıp “Hadi ya, sonunda! Hep mi gece vardiyasındayız!” demiştir. İşin esprili kısmı, tabii ki her şey düşündüğüm gibi olmamıştır ama işin aslı, belki de bu tek vardiya meselesi, daha verimli çalışmaya ve işçilerinin ruh sağlığına dikkat etme çabasıdır. Kim bilir?
İçimden Bir Ses: “Belki İyi Olmuştur?”
Benim içimde hep böyle bir ses vardır, bu genelde her olayın olumsuz yönünü görmek ister. “Aman aman, Tofaş bu kadar zamandır tek vardiya yapıyorsa demek ki her şey kötü gidiyor!” diyecek kadar karamsarım bazen. Ama sonra şöyle düşünüyorum: “Hadi be, belki de bu değişiklik, çalışanlar için daha iyi olmuştur. Kim bilir, belki de eskiden çok fazla mesai yapıyorlardı.” Ve bu düşünce beni rahatlattı. Gerçekten öyle ya, insanın iş yaşam dengesi her şeyden önemli. Şimdi bu konuda çok fazla ciddiye alınacak bir şey yok, ama başka bir açıdan bakınca, TOFAŞ’ın tek vardiya sistemine geçmesi, bazı çalışanlar için tatlı bir ödül olabilir.
Böyle bir durumda insanın ağzından “Vallahi çok doğru ya, ben de öyle düşündüm!” demek geliyor, ama bunu sadece içimde söylüyorum. Tabii, “Acaba ne olacak, fabrikada işler aksar mı?” diye düşüncelerim de yok değil. Ama bir yanda “TOFAŞ neden tek vardiyaya geçti?” sorusunun cevabını bulamıyorum. Birçok faktör var ve bunu anlamaya çalışırken kendimi bazen bayağı kaybolmuş hissediyorum. Ama dediğim gibi, bu kadar karmaşık bir şeyin içinde, belki de sonunda herkesin rahatlayacağı bir çözüm var. Kim bilir?
Bir Gün Sonra: Hayat Duruyor Ama Üretim Devam Ediyor
Bir gün, yine sabah 9:00’da kalktım. Otobüste düşündüm, “TOFAŞ neden tek vardiyaya geçti?” Bu sefer biraz farklı bir açıdan bakmaya çalıştım. Mesela, üretim biraz azalmış olabilir ama, bu belki de sadece kısa vadeli bir karar. Kim bilir, belki uzun vadede hem daha iyi üretim yapılacak, hem de işçiler biraz daha dinlenebilecek. Gerçekten de bir yandan kendimi, bu kadar karmaşık bir konuya bu kadar dalarak saçmalamış hissediyorum. Sonra ofise gittim, kahve aldım, bir göz atıp daha fazla kafa karıştırmamak adına “tamam, bu konu şu anlık yeter” dedim.
Sonuçta: Herkesin Rahat Edeceği Bir Yolda
TOFAŞ neden tek vardiyaya geçti? İster üretim yoğunluğuyla ilgili olsun, ister çalışanların iyiliği için… Sonuçta, bizler de her gün bir şekilde çalışma hayatının içine daldık. Hayatın ne kadar yoğun ve hızlı olduğunu fark ettiğimizde, işlerin biraz daha yavaşlaması, herkese biraz dinlenme şansı tanımak aslında hepimize fayda sağlar. Bunu sadece TOFAŞ’a yönelik düşünmek de yanlış olur, çünkü her geçen gün hayat hızla akıp giderken, bazen bu tür değişiklikler birer umut kaynağı olabilir. Yani, ne demişler? Bir varmış bir yokmuş… belki TOFAŞ’ın tek vardiyaya geçmesi de aslında hepimizin rahatlaması için bir fırsattır!